فرحناز مرادی- امروزه به دلیل پیچیدهتر شدن محیط فعالیت سازمان ها، نیاز به سیستمی كه بتواند ارتباط بین اجزای مختلف سازمانی را برقرار و جریان اطلاعات بین آن ها را تسهیل نماید، افزایش چشمگیری یافته است. لیكن این مهم در كشور به عنوان یك ضرورت مورد توجه مدیران و كارگزاران قرار نگرفته و متأسفانه هنوز شاهد بهرهگیری از سیستم های سنتی و نرمافزارهای ماژول و جزیرهای میباشیم. همچنین در زمینه معرفی سیستم های یكپارچه، مفهوم و كاربرد آن آموزش و اطلاعرسانی مناسبی از طرف نهادهای علمی و حرف های به عمل نیامده و كار فرهنگی مناسبی درباره ارتقای سطح بینش مدیران و كاركنان سازمان ها و مؤسسات كشور صورت نگرفته است.
حوزه عملكرد سیستم های جامع و یكپارچه
سیستم های اطلاعاتی یكپارچه شامل اجزای دستی و رایان های یكپارچه است كه برای جمعآوری، پردازش، كنترل، ذخیره اطلاعات و حصول اطمینان از صحت جریان اطلاعات در سازمان، سهولت در كاربردهای عملیاتی و به منظور پشتیبانی اطلاعات مدیریت در تصمیمگیری ها استقرار مییابد. نكته مهمی كه شركت ها بایستی قبل از تهیه این سیستم ها مد نظر قرار دهند، حصول اطمینان از پوشش كامل فرآیندهای اصلی سازمان و از همه مهمتر آماده شدن برای گذار از دوران نصب و اسقرار سیستم است.
حوزه عملكرد سیستم های جامع شامل بخش های زیر است:
● حسابداری مالی
● تولید و مهندسی ساخت
● توزیع و فروش
● مدیریت زنجیره تأمین
● مدیریت منابع انسانی
● برنامهریزی استراتژیك
ضرورت های اجرا
سازمان های امروزی در جهت جهانی شدن رقابت میكنند بطوری كه این رقابت به سطح بی سابقه ای رسیده است. در بازار رقابت جهانی سازمان ها به یافتن راه حل های كسبوكار بهتر با ساختارهای انعطافپذیر و قابل اطمینان نیاز دارند سیستم های جامع و یكپارچه به سبب دسترسی سریع به اطلاعات باعث توانایی سازمان در پیشی گرفتن از رقبا و قرارگرفتن در جایگاه رقابتی برتر میگردد.
اهم ضرورت های اجرای سیستم های جامع و یكپارچه:
● مهندسی دوباره سازمان و استانداردسازی فرآیندهای سازمانی
● كاهش اتلاف منابع و افزایش بهرهوری
● نظارت سیستمی بجای كنترل های فردی
● سازگاری با تغییرات دانش، تكنولوژی و اطلاعات
● ایجاد رضایت در مشتریان
● پیشی گرفتن از رقبا در رقابت فزاینده جهانی
● ایجاد اطمینان از عملكرد سازمان برای ذینفعان
● سرعتدهی به فرآیند تصمیمگیری در سازمان
اقدامات ضروری برای پیادهسازی
پیادهسازی سیستم جامع و یكپارچه به صورت مرحله ای و در دوره های زمانبندی شده انجام میشود. در دوره پیادهسازی موارد زیر از اهمیت ویژهای برخوردار است:
● لازم است چشماندازهای تغییر و تحول به نحوی ملموس برای كاركنان تشریح شود.
● مدیران اصلی در دوران انتقال باید بسیار فعال عمل كنند.
● آموزش های لازم باید بطور كامل به كاربران ارائه شود.
● دوران پیادهسازی نباید بیش از اندازه طولانی شود.
مزایای استقرار
همان گونه كه اشاره شد سیستم های غیر یكپارچه قادر نیستند بخشهای مختلف سازمان را به گونه ای با یكدیگر پیوند دهند كه كاربران بتوانند از دادهه ای بخش های دیگر استفاده كنند و این عدم یكپارچگی سبب میگردد كه هر یك از بخش های مالی،فروش، تولید، اداری و ... گزارش های ضد و نقیضی در مورد فعالیت ها و سهم خود در افزایش میزان درآمد سازمان ارائه كنند اهم مزایای استقرار سیستم های یكپارچه:
● ایجاد یكپارچگی اطلاعاتی در سازمان و افزایش سازگاری در اطلاعات موجود
● حذف بسیاری از فعالیت های موازی و جایگزینی آنها با فعالیت های ارزشمند
● استانداردسازی و سرعت بخشیدن در فرآیندهای عملیاتی
● ایجاد زمینه مناسب برای استفاده بهینه از قابلیت های نیروی انسانی
● تسریع در فرآیند تصمصمگیری با ارائه اطلاعات مورد نیاز مدیریت در زمان مناسب، كیفیت و هزینه مناسب
● امكان پاسخگویی بهتر و سریعتر به بازار
ریسك های استفاده از سیستم های جامع و یكپارچه
● كاركنان باید در استفاده از سیستم های اطلاعاتی مسئولیتپذیر باشند؛ برخی از كاركنان از پذیرفتن مسئولیت گریزانند.
● تغییرات حاصله به دلیلی استفاده از سیستم های اطلاعاتی ممكن است آرامش موجود را بر هم بزند و تغییراتی در بعضی از حوزه ها ایجاد كند كه باعث خشنودی گروهی از كاركنان نخواهد شد.
● كاركرد سیستم های یكپارچه متفاوت از سیستم های جزیرهای است. هنگامی كه كاربران هنوز با كاركرد جدید خو نگرفته اند و به آن عادت نكردهاند گاهی آنان را بیحوصله و خسته مینماید.
● بعضی از كازكنان ممكن است تصور نمایند كه در استفاده از سیستم های جدید محدود شدهاند و دیگر آزادی عمل سابق را ندارند.
پیامدهای استقرار
● سهولت در جمعآوری اطلاعات، ثبت و ذخیره آن
● ایجاد كنترل های مستمر و مداوم
●جلوگیری از اعمال سلیقه های شخصی
● ایجاد زمینه گزارشگری مستمر و به موقع در سازمان
رییس هیئت مدیره شركت شماران سیستم