شاید به جرأت بتوان گفت وقتی در سال 1384 اعلام شد درآمد كشور هند از صادرات نرمافزار 5/2 برابر درآمد نفت ایران است و بنا دارد تا سال 2008 (3 سال قبل) بیش از 50 میلیارد دلار درآمد كسب نماید، رسیدن به چنین هدفی برای كمتر كسی قابل باور بود اما امروز آمار و ارقام بزرگتری از عملكرد كشور مذكور در پیش روی ما است.
در برخی از موارد، وقتی سخن از مقایسه كشورمان با كشورهای پیشرفته میشود، اشكال جدی كه بر این مقایسه وارد میكنند نبودِ زیرساختهای مشابه در دو طرف میباشد ولی در مقایسه كشور جمهوری اسلامی ایران و كشور هندوستان كه هر دو در حال توسعه میباشند، در زمینه صادرات نرمافزار كه عمدتاً به عنوان یك صنعت دانش محور و مبتنی بر فكر انسان است و نه تكنولوژیهای روز دنیا براحتی میتوان انتظار داشت مسئولین امر جوابگو باشند كه در این خصوص چرا كوتاهی شده.
آیا كسی هست كه متوسط ضریب هوشی و نبوغ جوانان كشور عزیزمان را پائینتر از مورد مشابه آن در هند بداند؟
متأسفانه امـروزه كه تأمین سوختهای فسیلی، نفت و ... و جلوگیری از اتلاف منابع زیرزمینی كشورمان در دستور كار دولتمردان میباشد، اثری از استفاده از این پتانسیل بسیار بالا و نیاز روزمره دنیا به صنعت ICT در برنامهریزیهای كلان كشوری یا به چشم نمیخورد و یا اگر هدفی هم تعریف شده برنامهریزی عملیاتی برای آن شاهد نیستیم. نگارنده در صدد متهم نمودن دستگاههای مرتبط بر كم كاری و بیتوجهی به این موضوع نمیباشد ولی از باب تذكری كه در این مثال فراهم شده یادآوری مینمایم دستگاه اجرایی اصلی كه در این حوزه باید ورود بیشتری داشته باشد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در رأس است و بدنبال آن شورایعالی اطلاع رسانی و شورای عالی انفورماتیك كشور.
متأسفانه حداقل اینجانب تاكنون هیچگونه برنـامه عملیاتی برای تقویت زمینههای لازم برای افزایش صادرات نرمافزار و یا خدمات فنی مهندسی ندیدهام. در این میان تذكر یك نكته بسیار اساسی، نقش بخش خصوصی و NGOهای مربوطه میباشد. آنچه باید در عمل اتفاق بیافتد همت بخش خصوصی برای جذب بازارهای بینالمللی و مخصوصاً منطقهای میباشد. تلاشهـای مجموعههایی چـون اتحـادیه صادركنندگـان نـرمافـزار و حضور بـرخـی از فعالان این حـوزه در نمایشگاههای خارجی را باید ستود و باید دقت نمود كه دولتمردان محترم كه در این امور مسئولیت دارند باید با تعاملات جدی خود بتوانند نیازهای بخش خصوصی برای بازاریابی و صادرات این خدمات را هرچه سریعتر و بیشتر فراهم كنند.
از حق نباید گذشت كه در برخی موارد، وزارت ارتباطات كمكهایی در جهت تأمین فضای نمایشگاهی داشته است و اما از آنجایی كه بنظر نگارنده باید در زمان طرح مشكلات، ترجیحاً راهكارهای برطرف شدن این مشكلات نیز روشن گردد، اختصاراً به گامهای زیر اشاره میشود:
- تدوین یك سند ملی برای تعیین استراتژی و اهداف كوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت همراه با برنامههای مربوطه و تعیین منابع مالی مورد نیاز متناسب با اهداف تعیین شده.
● تشكیل یك كارگروه تخصصی در وزارت ارتباطات با مشاركت متخصصین این حوزه از بخش خصوصی.
● تدوین راهبردهای اجرایی.
● ایجاد معافیتهای مالیاتی و تدوین نحوه تسهیلات اعتباری قابل دسترس.
● حضور در كلیه نمایشگاههای منطقهای و فرامنطقهای با حمایت جدی دولت.
● انعكاس نیازهای موجود بازارهای بینالمللی به شركتهای خصوصی.
● برگزاری دورهای نمایشگاه داخلی از دستاوردهای موجود (حداقل 2 بار در سال) با معرفی كامل فعالین این حوزه و انتشار نتایج آن در سطح گسترده خارجی.
● فراخوان بینالمللی برای دعوت به همكاری ایرانیان خارج از كشور برای همكاری بیشتر برای استفاده از پتانسیلهای شركتهای داخلی برای انجام پروژههای خارجی.
امید است در آینده نه چندان دور شاهد استفاده هر چه بیشتر از پتانسیلهای موجود كشور و توان فنی مهندسی صنعت ICT در كشور عزیزمان با یاری بیشتر دولتمردان باشیم.
* مدیرعامل شركت فناوری اطلاعات آریا