مروری بر وضعیت صنعت بازیهای رایانهای در نیمه نخست سال 2009
زمانی كه فروش بازیهای كامپیوتری در بازار، گرفتار یك سیر نزولی ناگهانی و شدید شد، صاحبان این صنعت درصدد برآمدند تا با برگرداندن شركتها و نامهای معروف به چرخه تولید و كاهش قیمتها در بخش دستگاهها و بازیهای كامپیوتری در نیمه دوم سال، نمودار فروش را به تدریج به حالت قبل برگردانند. اكثر شركتهای معروف و بزرگ تولیدكننده بازیهای كامپیوتری، مانند: اكتیویژن بلیزارد و الكترونیك آرتز كه در هر فصل گزارشی از فروش محصولات خود را ارائه میكردند، از ماه ژوئن با سقوط نموداری شدیدی در بخش فروش بازیهای كامپیوتری مواجه شدند كه از سال 2000 بیشترین ضرر را برای این شركتها به همراه داشته است.
اما تحلیلگران و كارشناسان این حوزه عقیده دارند برخلاف نیمه اول سال كه در مقایسه با سالهای پیش از آن، بدترین آمار فروش بازیهای كامپیوتری را نشان میدهد، بازیهایی كه در نیمه دوم سال 2009 روانه بازار شدند، فروش بسیار خوبی داشتند. در ادامه سال نیز بازیهای جدید و بسیار متنوعی مانند چهار بازمانده و نسخههای جدید Assassin's Creed, Call of duty , Halo وارد بازار میشوند كه پیشبینی میشود فروش بالایی داشته باشند. مایك هیكلی، تحلیلگر مؤسسه جانكو، بر این باور است كه در ادامه سال جاری میلادی بازیهایی كه عرضه خواهند شد، با فروش رضایتبخش خود التیامی بر زخمهای غولهای صنعت بازی خواهند بود.
او همچنین به این نكته اشاره میكند كه كاهش قیمتها، در آینده نزدیك برای این صنعت بسیار مهم و تأثیرگذار خواهد بود. اما نكته اینجاست كه ابتدا باید كاهش قیمت در اجزای سختافزاری رخ دهد. به دنبال آن نرمافزارها نیز ارزان خواهند شد. هماكنون پس از Xbox 360 مایكروسافت و Playstation 3 سونی، دستگاه Wii شركت نینتندو با قیمت 250 دلار از پرفروشترین كنسولهای بازی محسوب میشوند. در این رقابت، قیمت 200 دلاری ارزانترین نسخه ایكسباكس Sony را وادار كرد تا به فكر كاهش قیمت PS3های 400 دلاری خود باشد.
چنین كاهش قیمتی همیشه در ذهن توزیعكنندگان بازیها بوده است؛ بهویژه حالا كه فروش بازیها سیری نزولی پیدا كرده، قیمتهای ارزانتر برای اجزای سختافزاری، تولید را بالا خواهد برد و نتیجتاً فروش نرمافزارها، بازیها و برنامهها افزایش پیدا میكند. یك تحلیلگر و كارشناس Pacific Crest میگوید: «مردم تصور میكردند كه از این پس در صنعت كامپیوتر روند فروش بازیها سیر نزولی و افت خواهد داشت. اما تصور همگان اشتباه بود و این طور نشد. در حقیقت تغییر در بازار بازیهای كامپوتری بیشتر به بخش سختافزار مربوط میشد، نه چرخه اقتصادی آن.»
پس از طوفان
اگرچه در آمریكا فروش بازیهای كامپیوتری و نرمافزارها با كاهش 12 درصدی مواجه شد، ولی مؤسسه تحقیقات بازار NPD پیشبینی كرد كه اگر به همین صورت توزیع بازیهای جدیدتر و پیشرفتهتر ادامه پیدا كند، در اول سال سود خوبی عاید ناشران و تولیدكنندگان خواهد شد تا بتوانند خاطرات تلخ سال 2008 و اوایل امسال را فراموش كنند.
پخش "Guitar Hero" در بازار، كه موفقیت بزرگی برای Activision محسوب میشد، در دوره ركود، درآمد سرشاری را نصیب این شركت كرد. اما در حالی كه رقبای اكتیویژن در این میان نیروهای تازهكاری را جذب میكردند، همكاری مشترك دو شركت Activision و Blizzard در جولای سال گذشته متوقف شد. بازار والاستریت تا پایان نیمه نخست سال جاری میلادی برای شركت Activision به غیر از درآمد 811 میلیون دلاری، 7 درصد افزایش سود را برای هر سهم انتظار داشت. در ادامه بازی جدید اكتیویژن با نام "ProtoType" در تابستان بیشترین فروش را در میان بازی رایانهای داشت. تحلیلگران NPD فروش بیشتری را هم در پاییز و زمستان پیشبینی میكنند.
امسال "Electronic Arts" در جدول فروش خود سیر نزولی داشت. البته كارشناسان پیشبینی میكنند الكترونیك آرتز با عناوینی چون سیمز 3 و گلف تایگروود در تابستان و پاییز پیشرفت و فروش خوبی داشته باشد. كارشناسان والاستریت با وجود سود 731 میلیون دلاری فروش بازیها، كاهش 13 درصدی را برای هر سهم پیشبینی میكنند.
در حالی كه در سال قبل از آن رقم فروش 9/6 میلیون دلاری و كاهش 42 سنتی برای هر سهم رقم خورد. امسال سهم هر یك از این دو شركت بیش از 30 درصد بود. با تمام این احوال، ارزش سهام اكتیویژن 17 برابر بیشتر و فروش EA نیز 23 برابر بیشتر از قبل شده است. برایان فارل، مدیر انحصاری یك شركت كوچك تولید و پخش بازیهای كامپیوتری THQ، معتقد است كه كاهش قیمتها در طول تعطیلات پایان سال بسیار غیر منتظره بود.
حوزه سختافزار
تنها نگاهی به آمار و ارقام فروش سختافزارها نشان میدهد كه دو سوم شركتهای سازنده بازیهای كامپیوتری كاهش قیمت داشتهاند. حتی نینتندو نیز از این بحران اقتصادی بیبهره نماند. مسئولان این شركت چندی پیش اعلام كردند كه به علت كاهش درخواستها برای كنسول ویی، این شركت با كاهش 66 درصدی سود خود مواجه شده است. در مجموع این روزها نه تنها در حوزه اختصاصی صنعت بازی، بلكه اخبار بسیاری از احیای صنایع و اقتصاد كشورهای پیشرفتهای چون آمریكا، كانادا و ژاپن به گوش میرسد. با این تفاسیر و با عكسالعمل مناسب صنعت بازی و اهالی آن اعم از سازندگان، ناشران و مصرفكنندگان در طی این مدت بحرانآمیز و با توجه به فهرست غنی بازیهای آماده عرضه در ماههای باقی مانده از سال جاری میلادی، بسیار جای خوشبینی وجود دارد كه این صنعت همچنان رو به رشد، بتواند به دوران طلایی سالهای گذشته بازگردد.